Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

epifora

rzeczownik, żeński [ɛpiˈfɔra]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (akcent na -fo-; o jak w rok; frekwencji nie podano); do potwierdzenia przez fonetyka (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Epifora nazywa figurę, w której ten sam leksem albo grupa zamyka kolejne człony; anafora jest foilem miejsca (otwarcie), aliteracja foilem dźwięku inicjalnego.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. jęz. / ret. / lit. Figura retoryczna: świadome zamknięcie łańcucha zdań, wersów albo członów tym samym wyrazem lub grupą dla rytmu i dobitności. Oś siedzi na końcu członu. Anafora otwiera łańcuch. Aliteracja wiąże szereg wspólnym dźwiękiem na starcie wyrazów, nie wspólnym leksemem końcowym.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. hist. / lex. Arct 1921 indeksuje Epiforę jako echo końcowe tych samych wyrazów w kilku kolejnych zdaniach (retoryka); Anafora i Epanafora stoją osobno jako echo startowe. Webster 1913 trzyma EPIPHORA (Rhet.) oraz ANAPHORA / EPANAPHORA. Skeat 1910: brak epiphora. Brückner 1927: brak epifora.
    źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Epifora; Anafora; Epanafora); Webster 1913 (EPIPHORA; ANAPHORA; EPANAPHORA); W. W. Skeat 1910 (brak epiphora); A. Brückner 1927 (brak epifora), otwórz źródło
  3. dydakt. / ret. Na zajęciach epifora stoi w jednym rzędzie z anaforą, aliteracją, antytezą, oksymoronem, ironią, hiperbolą oraz porównaniem. Zakres granic między echem końcowym a echem początkowym albo dźwiękiem inicjalnym wymaga recenzji.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  4. pot. Potocznie etykieta bywa workiem na każde echo. Ta karta trzyma jedną oś: celowe zamknięcie członów wspólnym leksemem, foil anafory i foil aliteracji, osobne od luźnego „powtórzenia” bez figury.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

W mowie potocznej epifora bywa skrótem bez osi. Seminarium rozdziela warstwy: świadome zamknięcie łańcucha członów wspólnym leksemem; anafora jako foil otwarcia; aliteracja jako foil dźwięku inicjalnego; świadectwa leksykalne. Webster trzyma EPIPHORA (Rhet.) na końcu, a ANAPHORA z EPANAPHORĄ na początku. Arct trzyma Epiforę obok Anafory i Epanafory. Skeat milczy przy epiphora. Brückner milczy przy epifora. Bez tych warstw zostaje pusta etykieta o echu.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Rejestr z otwartych ksiąg. Arct 1921: Epifora w retoryce to powtarzanie tych samych wyrazów na końcu kilku zdań po sobie; Anafora i Epanafora opisują echo startowe. Webster 1913: EPIPHORA (Rhet.), akcent E*piph"o*ra, dobitne powtórzenie na końcu kilku zdań albo strof, etymologia z łaciny i greki (epi + pherein); osobno ANAPHORA i EPANAPHORA. Skeat 1910 nie indeksuje epiphora. Brückner 1927 nie indeksuje epifora. Webster ma też sens medyczny (wodniste oko), poza osią tej karty. Etymologia niżej.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Epifora; Anafora; Epanafora); Webster 1913 (EPIPHORA; ANAPHORA; EPANAPHORA); W. W. Skeat 1910 (brak); A. Brückner 1927 (brak), otwórz źródło

W polskiej dydaktyce ta figura utrzymuje rytm domknięcia członu i styka się z anaforą, aliteracją, antytezą, oksymoronem, ironią, hiperbolą, litotą, porównaniem, metaforą, alegorią, personifikacją, eufemizmem, metonimią, synekdochą, retoryką oraz semantyką. Odpowiednik angielski: epiphora. Chronologii ośrodków bez pierwotnego źródła nie wpisujemy; zakres granic między tropami zostaje do recenzji.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

SGJP / Morfeusz 2 zna lemat epifora; odmianę wzięto z generatora. Seminaria wracają do relacji epifory wobec anafory, aliteracji i ironii. Sąsiedzi live: anafora, antyteza, oksymoron, ironia, hiperbola, litota, porównanie, metafora, alegoria, personifikacja, eufemizm, metonimia, synekdocha, retoryka, semantyka. Bez osi zamknięcia etykieta pustoszeje.

źródło Redakcja serwisu; fakty: SGJP / Morfeusz 2 (lemat epifora obecny); Webster 1913 (EPIPHORA); CMUdict (epiphora brak), otwórz źródło

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP / Morfeusz 2 (lemat obecny).

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik epifora
dopełniacz epifory
celownik epiforze
biernik epiforę
narzędnik epiforą
miejscownik epiforze
wołacz epiforo

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik epifory
dopełniacz epifor
celownik epiforom
biernik epifory
narzędnik epiforami
miejscownik epiforach
wołacz epifory

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy epiphora (odpowiednik angielski; para PL/EN; Webster EPIPHORA; zakres do potwierdzenia), powtórzenie końcowe (sąsiad opisowy; Arct Epifora: powtarzanie na końcu; zakres do potwierdzenia), figura powtórzenia (sąsiad; Arct Epifora: w retoryce; zakres do potwierdzenia), echo końcowe (przybliżenie opisowe; Webster EPIPHORA Rhet.; zakres do potwierdzenia)
źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (EPIPHORA), otwórz źródło
Antonimy opis bez powtórzenia na końcu (kontrast: brak powrotu wyrazu; zakres do potwierdzenia), anafora (kontrast miejsca: powtórzenie na początku członów, nie na końcu; Webster ANAPHORA Rhet.; Arct Anafora; nie zawsze ścisły antonim etykiety), aliteracja (kontrast osi: dźwięk na początku wyrazów w szeregu, nie ten sam wyraz na końcu członów; do potwierdzenia)
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Polskie epifora wchodzi z greki przez łacinę i nowożytne języki europejskie. Arct 1921 indeksuje Epiforę (retoryka: wspólny wyraz zamyka kilka zdań w szeregu) oraz Anaforę i Epanaforę. Brückner 1927 nie indeksuje lematu epifora. Angielski trop epiphora Webster prowadzi od łaciny i greki (epi + pherein) z etykietą Rhet.; ANAPHORA to foil otwarcia. Skeat 1910 nie indeksuje epiphora. Webster 1913 trzyma też sens medyczny (wodniste oko), poza osią hasła. Odpowiednik angielski: epiphora. Brzmień haseł nie kopiujemy.
źródło M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Epifora; Anafora; Epanafora), otwórz źródło
także Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913 (EPIPHORA; ANAPHORA; EPANAPHORA), otwórz źródło
także W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910 (brak lematu epiphora), otwórz źródło
także A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927 (brak lematu epifora), otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

To samo hasło po angielsku: epiphora

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza epifora?

Nazwa figury, w której łańcuch członów zamyka ten sam wyraz lub grupa. Anafora otwiera łańcuch. Aliteracja wiąże szereg dźwiękiem inicjalnym. Luźne echo bez figury nie jest tą samą osią retoryczną i nie zastępuje tej karty.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym epifora różni się od anafory?

Epifora trzyma wspólny leksem na końcu łańcucha. Anafora (Webster ANAPHORA; Arct Anafora) stawia go na otwarciu. Miejsce echa jest inne; obie etykiety bywają mylone w potocznej mowie i w skrótach szkolnych.

źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (EPIPHORA; ANAPHORA); M. Arct 1921 (Epifora; Anafora), otwórz źródło

Czym epifora różni się od aliteracji?

Przy epiforze wspólny leksem zamyka kolejne człony. Aliteracja wiąże szereg wyrazów wspólnym dźwiękiem na ich początku. To foil osi: leksem końcowy versus dźwięk inicjalny, nie synonim samej etykiety hasła.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo epifora i jak się odmienia?

Z greki przez łacinę (epi + pherein). Arct 1921: Epifora, Anafora, Epanafora. Webster 1913: EPIPHORA (Rhet.), ANAPHORA, EPANAPHORA. Skeat 1910: brak. Brückner 1927: brak. Lp: epifora, epifory, epiforze, epiforę, epiforą, epiforze, epiforo. Lm: epifory, epifor, epiforom, epifory, epiforami, epiforach. Odmiana SGJP. IPA: /ɛpiˈfɔra/.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921; Webster 1913; W. W. Skeat 1910 (brak); A. Brückner 1927 (brak); SGJP / Morfeusz 2 (lemat obecny), otwórz źródło

Czy epifora to to samo co potoczne powtórzenie?

Nie. Potoczne powtórzenie bywa dowolnym echem bez figury. Epifora trzyma świadome zamknięcie kolejnych członów tym samym wyrazem lub grupą. Bez tej osi etykieta pustoszeje i miesza się z anaforą albo z aliteracją.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)