Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

personifikacja

rzeczownik, żeński [pɛrsɔnifiˈkat͡sja]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (akcent na -ka-; e jak w epoce; o jak w rok; cja jak w lekcja; wariant /pɛrsɔɲifiˈkat͡sja/ do potwierdzenia); do potwierdzenia przez fonetyka; frekwencji nie podano (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Personifikacja to figura, w której przedmiotowi, zjawisku albo abstraktowi nadaje się cechy ludzkie (działanie, mowę, wolę); foil metafory, alegorii i symbolu.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. jęz. / ret. / lit. Trop: przedmiotowi, zjawisku albo pojęciu abstrakcyjnemu przypisuje się cechy osoby (działanie, mowa, uczucie, wola). Oś to nadanie ludzkości nosicielowi nieosobowemu, nie samo podobieństwo metafory i nie ciąg obrazów alegorii.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. hist. / lex. Świadectwa leksykalne: Arct 1921 (Personifikacja; Personifikować); Webster 1913 (PERSONIFICATION Per*son`i*fi*ca"tion; PERSONIFY Per*son"i*fy); Skeat 1910 (PERSON: person-i-fy; person-i-fic-at-ion; PROSOPOPOEIA); Brückner 1927 bez osobnego lematu.
    źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Personifikacja; Personifikować); Webster 1913 (PERSONIFICATION Per*son`i*fi*ca"tion; PERSONIFY Per*son"i*fy); W. W. Skeat 1910 (PERSON Der. person-i-fy; person-i-fic-at-ion; PROSOPOPOEIA); A. Brückner 1927 (brak lematu personifikacja), otwórz źródło
  3. dydakt. / ret. W dydaktyce językowej i literackiej personifikacja stoi obok metafory, alegorii, ironii, eufemizmu i hiperboli: metafora to jedno przeniesienie podobieństwa, alegoria rozwija ciąg obrazów o drugim planie, personifikacja nadaje nosicielowi nieosobowemu cechy ludzkie. Zakres granic do potwierdzenia przy recenzji.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  4. pot. W codziennej mowie personifikacja bywa workiem na każde ożywienie obrazu albo na zwykłą metaforę. Tu trzymamy jedną oś: świadome nadanie cech osoby (działanie, mowa, wola) przedmiotowi, zjawisku albo abstraktowi, foil pojedynczego przeniesienia metafory i foil ciągłego ciągu alegorii.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

Na co dzień personifikacja bywa skrótem bez osi. Seminarium rozdziela warstwy: świadome nadanie cech osoby (działanie, mowa, uczucie, wola) przedmiotowi, zjawisku albo abstraktowi; foil metafory (jedno przeniesienie podobieństwa); foil alegorii (ciąg obrazów o drugim planie); świadectwa leksykalne. Webster: PERSONIFICATION (Per*son`i*fi*ca"tion) i PERSONIFY (Per*son"i*fy); Skeat przy PERSON: person-i-fy (Johnson) i person-i-fic-at-ion, oraz PROSOPOPOEIA; Arct trzyma Personifikację i Personifikować; Brückner bez osobnego lematu. Bez tych warstw zostaje pusta etykieta o „ożywionym obrazie”.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Fakty z otwartych ksiąg. W wydaniu Arcta z 1921 r. stoją Personifikacja i Personifikować. Webster z 1913 r. oznacza rzeczownik Per*son`i*fi*ca"tion (por. F. personnification) oraz czasownik Per*son"i*fy (Person + -fy). U Skeata karta PERSON prowadzi do późnego person-i-fy (Johnson) i do person-i-fic-at-ion; osobna karta PROSOPOPOEIA łączy Gk. prosopon z poiein. U Brücknera (1927) osobnego lematu brak. Tu rejestr; etymologia niżej.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Personifikacja; Personifikować); Webster 1913 (PERSONIFICATION; PERSONIFY); W. W. Skeat 1910 (PERSON; PROSOPOPOEIA); A. Brückner 1927 (brak lematu), otwórz źródło

W polskiej dydaktyce personifikacja trzyma oś nadania cech ludzkich nosicielowi nieosobowemu i styka się z metaforą (jedno przeniesienie), alegorią (ciąg obrazów), ironią, eufemizmem, hiperbolą, litotą, metonimią, synekdochą, oksymoronem, retoryką oraz z semantyką. Symbol to foil otwartego rezonansu znaku. Angielski odpowiednik: personification. Dat ośrodków bez źródła pierwotnego nie wpisujemy.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Morfeusz 2 / SGJP zna lemat personifikacja (sgjp, subst:sg:nom:f). Tabelę wzięto z generatora SGJP. Seminaria wracają do relacji personifikacji wobec metafory, alegorii, ironii i eufemizmu. Sąsiedzi live: alegoria, metafora, ironia, eufemizm, hiperbola, litota, metonimia, synekdocha, oksymoron, retoryka, semantyka. Bez osi nadania cech osoby etykieta pustoszeje.

źródło Redakcja serwisu; fakty: SGJP / Morfeusz 2 (lemat personifikacja obecny); Webster 1913 (PERSONIFICATION); CMUdict (personification obecny), otwórz źródło

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP / Morfeusz 2 (lemat obecny).

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik personifikacja
dopełniacz personifikacji
celownik personifikacji
biernik personifikację
narzędnik personifikacją
miejscownik personifikacji
wołacz personifikacjo

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik personifikacje
dopełniacz personifikacji / personifikacyj
celownik personifikacjom
biernik personifikacje
narzędnik personifikacjami
miejscownik personifikacjach
wołacz personifikacje

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy uosobienie (przybliżenie opisowe; Arct indeksuje Personifikację obok tej osi; zakres do potwierdzenia), prozopopeja (sąsiad klasyczny; Skeat PROSOPOPOEIA; zakres do potwierdzenia), personification (odpowiednik angielski; para PL/EN), antropomorfizacja obrazu (sąsiad opisowy; zakres do potwierdzenia)
źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Personifikacja), otwórz źródło
Antonimy opis dosłowny bez cech osoby (kontrast: brak nadania ludzkości; zakres do potwierdzenia), pojedyncza metafora (kontrast skali: jedno przeniesienie, nie nadanie osoby; nie zawsze ścisły antonim etykiety), relacja bez przeniesienia sensu (sąsiad kontrastowy: brak drugiego planu; do potwierdzenia)
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Polskie personifikacja wiąże się z osią PERSON u Skeata: L. persona; późny czasownik person-i-fy (cytowany za Johnsonem) oraz rzeczownik z przyrostkiem -fication. Osobna karta PROSOPOPOEIA prowadzi od L. do Gk. prosopopoiia (prosopon + poiein). Webster 1913 indeksuje PERSONIFICATION (Per*son`i*fi*ca"tion; Cf. F. personnification) oraz PERSONIFY (Per*son"i*fy; Person + -fy; cf. F. personnifier). Arct 1921 trzyma Personifikację i Personifikować. Brückner 1927 nie daje osobnego lematu personifikacja. Odpowiednik angielski: personification. Brzmień haseł nie kopiujemy.
źródło W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910 (PERSON Der. person-i-fy; person-i-fic-at-ion; PROSOPOPOEIA), otwórz źródło
także Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913 (PERSONIFICATION: Per*son`i*fi*ca"tion; PERSONIFY: Per*son"i*fy), otwórz źródło
także M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Personifikacja; Personifikować), otwórz źródło
także A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927 (brak lematu personifikacja), otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

To samo hasło po angielsku: personification

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza personifikacja?

Słowo nazywa sytuację, w której nosiciel nieosobowy dostaje cechy osoby: działanie, mowę, uczucie albo wolę. Metafora zostaje przy jednym przeniesieniu. Alegoria zostaje przy ciągu obrazów. Ironia odwraca sens. Hiperbola przesadza.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym personifikacja różni się od metafory?

Personifikacja nadaje przedmiotowi, zjawisku albo abstraktowi cechy osoby. Metafora zostaje przy jednym przeniesieniu podobieństwa. Obie figury bywają mylone w mowie potocznej; oś skali jest inna.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym personifikacja różni się od alegorii?

Personifikacja świadomie nadaje cechy ludzkie jednemu nosicielowi nieosobowemu. Alegoria prowadzi ciąg konkretnych osób, zdarzeń albo obrazów ku ustalonym treściom abstrakcyjnym. To foil skali i konstrukcji, nie synonim.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo personifikacja i jak się odmienia?

Skeat 1910 (PERSON): późny person-i-fy za Johnsonem oraz forma -fication; obok PROSOPOPOEIA. Arct 1921: Personifikacja, Personifikować. Webster 1913: PERSONIFICATION, PERSONIFY. Brückner 1927: brak lematu. Lp: personifikacja, personifikacji, personifikacji, personifikację, personifikacją, personifikacji, personifikacjo. Lm: personifikacje, personifikacji / personifikacyj, personifikacjom, personifikacje, personifikacjami, personifikacjach. Odmiana SGJP. IPA: /pɛrsɔnifiˈkat͡sja/.

źródło Redakcja serwisu; fakty: W. W. Skeat 1910; M. Arct 1921; Webster 1913; SGJP / Morfeusz 2 (lemat obecny), otwórz źródło