Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

anafora

rzeczownik, żeński [anaˈfɔra]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (akcent na -fo-; o jak w rok; frekwencji nie podano); do potwierdzenia przez fonetyka (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Anafora to figura: ten sam wyraz albo grupa wraca na początku kolejnych członów; foil epifory (koniec) i foil aliteracji (dźwięk na początku wyrazów).

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. jęz. / ret. / lit. Trop: ten sam wyraz lub grupa wraca na starcie kolejnych członów, zdań albo wersów dla wyrazistości i rytmu. Oś to początek członu, nie koniec (epifora) i nie sam dźwięk na początku wyrazów w szeregu (aliteracja).
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. hist. / lex. Świadectwa leksykalne: Arct 1921 (Anafora; Epanafora); Webster 1913 (ANAPHORA; EPANAPHORA; EPIPHORA Rhet.); Skeat 1910 bez lematu anaphora; Brückner 1927 bez lematu anafora.
    źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Anafora; Epanafora); Webster 1913 (ANAPHORA; EPANAPHORA; EPIPHORA); W. W. Skeat 1910 (brak anaphora); A. Brückner 1927 (brak anafora), otwórz źródło
  3. dydakt. / ret. W dydaktyce anafora stoi obok epifory, aliteracji, antytezy, oksymoronu, ironii, hiperboli i porównania: epifora zamyka człon powtórzeniem, aliteracja wiąże szereg wspólnym dźwiękiem inicjalnym, a ta figura otwiera łańcuch członów wspólnym leksemem startowym. Zakres granic do recenzji.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  4. pot. W codziennej mowie anafora bywa workiem na każde echo. Tu trzymamy jedną oś: lekcja wraca do świadomego otwarcia następnych odcinków tekstu tym samym wyrazem lub grupą; foil epifory i foil aliteracji; nie mylić z potocznym „powtórzeniem” bez figury.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

Na co dzień anafora bywa skrótem bez osi. Seminarium rozdziela warstwy: lekcja o otwarciu kolejnych członów tym samym wyrazem lub grupą; foil epifory (echo na końcu); foil aliteracji (dźwięk inicjalny w szeregu); świadectwa leksykalne. Webster trzyma ANAPHORA (Rhet.) oraz EPANAPHORA jako to samo, a EPIPHORA (Rhet.) jako powtórzenie na końcu. Arct trzyma Anaforę i Epanaforę. Skeat milczy przy lemacie anaphora. Brückner milczy przy lemacie anafora. Bez tych warstw zostaje pusta etykieta o „powtórzeniu”.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Fakty z otwartych ksiąg. W Arctcie 1921 Anafora to powtarzanie tych samych wyrazów na początku kilku zdań po sobie idących (figura retoryczna); Epanafora siedzi obok jako powtórzenie tego samego wyrazu na początku. Webster 1913 oznacza ANAPHORA (Rhet.) jako powtórzenie wyrazu albo wyrazów na początku dwóch lub więcej kolejnych członów, z etymologią z łaciny i greki (ana + pherein); EPANAPHORA = to samo; EPIPHORA (Rhet.) to powtórzenie na końcu. Skeat 1910 nie indeksuje anaphora. Indeks Brücknera (1927) nie prowadzi anafora. Tu rejestr; etymologia niżej.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Anafora; Epanafora); Webster 1913 (ANAPHORA; EPANAPHORA; EPIPHORA); W. W. Skeat 1910 (brak); A. Brückner 1927 (brak), otwórz źródło

W polskiej dydaktyce anafora trzyma oś powtórzenia na początku członów i styka się z epiforą (koniec), aliteracją (dźwięk), antytezą, oksymoronem, ironią, hiperbolą, litotą, porównaniem, metaforą, alegorią, personifikacją, eufemizmem, metonimią, synekdochą, retoryką oraz z semantyką. Angielski odpowiednik: anaphora. Dat ośrodków bez źródła pierwotnego nie wpisujemy.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Morfeusz 2 / SGJP zna lemat anafora (sgjp, subst:sg:nom:f). Tabelę wzięto z generatora SGJP. Seminaria wracają do relacji anafory wobec epifory, aliteracji, antytezy i ironii. Sąsiedzi live: antyteza, oksymoron, ironia, hiperbola, litota, porównanie, metafora, alegoria, personifikacja, eufemizm, metonimia, synekdocha, retoryka, semantyka. Bez osi powtórzenia na początku etykieta pustoszeje.

źródło Redakcja serwisu; fakty: SGJP / Morfeusz 2 (lemat anafora obecny); Webster 1913 (ANAPHORA); CMUdict (anaphora obecny), otwórz źródło

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP / Morfeusz 2 (lemat obecny).

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik anafora
dopełniacz anafory
celownik anaforze
biernik anaforę
narzędnik anaforą
miejscownik anaforze
wołacz anaforo

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik anafory
dopełniacz anafor
celownik anaforom
biernik anafory
narzędnik anaforami
miejscownik anaforach
wołacz anafory

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy anaphora (odpowiednik angielski; para PL/EN; Webster ANAPHORA; zakres do potwierdzenia), epanafora (przybliżenie; Arct Epanafora; Webster EPANAPHORA = Anaphora; zakres do potwierdzenia), powtórzenie początkowe (sąsiad opisowy; zakres do potwierdzenia), figura powtórzenia (sąsiad; Arct Anafora: figura retoryczna; zakres do potwierdzenia)
źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (ANAPHORA), otwórz źródło
Antonimy opis bez powtórzenia na początku (kontrast: brak powrotu wyrazu; zakres do potwierdzenia), epifora (kontrast miejsca: powtórzenie na końcu członów, nie na początku; Webster EPIPHORA Rhet.; nie zawsze ścisły antonim etykiety), aliteracja (kontrast osi: dźwięk na początku wyrazów w szeregu, nie ten sam wyraz na początku członów; do potwierdzenia)
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Polskie anafora to zapożyczenie z greki przez łacinę i nowożytne języki europejskie. Arct 1921 indeksuje Anaforę (figura retoryczna: wspólny wyraz wraca na starcie kilku zdań w szeregu) oraz Epanaforę. Brückner 1927 nie indeksuje lematu anafora. Angielski trop anaphora Webster prowadzi od łaciny i greki (ana + pherein, carry up or back) z etykietą Rhet.; EPANAPHORA = to samo. Skeat 1910 nie indeksuje anaphora. Webster 1913 trzyma też EPIPHORA (Rhet.) jako powtórzenie na końcu. Odpowiednik angielski: anaphora. Brzmień haseł nie kopiujemy.
źródło M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Anafora; Epanafora), otwórz źródło
także Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913 (ANAPHORA; EPANAPHORA; EPIPHORA), otwórz źródło
także W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910 (brak lematu anaphora), otwórz źródło
także A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927 (brak lematu anafora), otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

To samo hasło po angielsku: anaphora

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza anafora?

Słowo nazywa figurę, w której kolejne człony otwiera ten sam wyraz lub grupa. Epifora zamyka człon echem. Aliteracja wiąże szereg wspólnym dźwiękiem inicjalnym. Potoczne „powtórzenie” bez figury nie jest tą samą osią.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym anafora różni się od epifory?

Anafora trzyma wspólny leksem na starcie łańcucha członów. Epifora (Webster EPIPHORA Rhet.) zamyka kilka zdań lub strof echem końcowym. Obie figury bywają mylone; oś miejsca echa jest inna.

źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (ANAPHORA; EPIPHORA), otwórz źródło

Czym anafora różni się od aliteracji?

Przy anaforze wspólny leksem stoi na otwarciu kolejnych członów. Aliteracja wiąże szereg wyrazów wspólnym dźwiękiem inicjalnym. To foil osi: leksem versus dźwięk, nie synonim samej etykiety hasła.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo anafora i jak się odmienia?

Z greki przez łacinę (ana + pherein). Arct 1921: Anafora, Epanafora. Webster 1913: ANAPHORA (Rhet.), EPANAPHORA, EPIPHORA. Skeat 1910: brak lematu. Brückner 1927: brak lematu. Lp: anafora, anafory, anaforze, anaforę, anaforą, anaforze, anaforo. Lm: anafory, anafor, anaforom, anafory, anaforami, anaforach. Odmiana SGJP. IPA: /anaˈfɔra/.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921; Webster 1913; W. W. Skeat 1910 (brak); A. Brückner 1927 (brak); SGJP / Morfeusz 2 (lemat obecny), otwórz źródło