metafora

Metafora jest terminem z teorii literatury i językoznawstwa, ale w publicystyce oraz w codziennej rozmowie używa się jej znacznie szerzej, na określenie każdej przenośni, a czasem także symbolu. W tekstach o poezji bywa narzędziem oceny: mówi się o metaforze trafnej, świeżej albo zużytej. W recenzjach i komentarzach częściej chodzi o sens przenośny całego zdania niż o nazwany środek stylistyczny.

Metafora występuje najczęściej z dopełniaczem tego, co przedstawia: metafora drogi, metafora życia, metafora państwa. Mówi się też, że coś jest metaforą czegoś, że autor posługuje się metaforami albo że tekst jest zbudowany na metaforze. Zwrot mówić metaforami opisuje styl wypowiedzi, a nie pojedynczy obraz, i dlatego występuje w narzędniku liczby mnogiej.

Metaforę często myli się z porównaniem. W porównaniu dwie rzeczy stoją obok siebie i łączy je wyraźny łącznik, najczęściej słowo jak, niby albo podobny. Metafora ten łącznik pomija i mówi o jednej rzeczy tak, jakby była drugą: kamienne serce zamiast serce jak kamień. Drugi częsty błąd to nazywanie metafory ozdobnikiem, którego można się pozbyć bez szkody. W wielu tekstach metafora jest jedynym sposobem nazwania czegoś, czego nie da się ująć dosłownie.