leksykografia

rzeczownik, żeński [lɛksɨkɔˈɡrafja]

wymowa

Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Leksykografia obejmuje praktykę kompilacji słownika: wybór lematów, budowę artykułu hasłowego oraz układ całego tomu, odrębnie od teorii leksyki.

źródło

Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

jęz. / gram. Praktyka i metodyka kompilacji słownika: selekcja lematów, opis znaczeń, przykłady, kwalifikatory, odsyłacze oraz kształt artykułu i tomu. Teorii systemu leksykalnego nie zastępuje; tę rolę pełni leksykologia.

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
hist. leks. Arct (wyd. 9, 1921) notuje Leksykografię (*o.) jako układanie słowników i słownikarstwo; Leksykograf to autor słownika. Webster 1913 pod LEXICOGRAPHY mówi o sztuce i zasadach tworzenia leksykonu. Świadectwa historyczne.

źródło
Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Leksykografia; Leksykograf); Webster 1913 (LEXICOGRAPHY), otwórz źródło
hist. / ang. Webster łączy LEXICOGRAPHY z fr. lexicographie i stawia obok LEXICOGRAPHER oraz LEXICON. Skeat 1910 przy LEXICON wyprowadza λέξις / λέγειν i derywaty lexico-graphy od γράφειν. Dziś praktykę słownika oddziela się od teorii leksyki.

źródło
Redakcja serwisu; fakty: Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913; W. W. Skeat 1910 (LEXICON), otwórz źródło
pot. W mowie potocznej i prasowej: skrót na dowolną pracę ze słownikiem, bez opisu metody lematyzacji. Zakres nieostry; potwierdzenie przy recenzji.

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Zadanie wymagało wskazać, które decyzje redakcyjne należą do leksykografii (selekcja lematu, kształt artykułu), a które do opisu systemu leksyki.

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
W programie kursu leksykografia stanęła jako osobne rzemiosło kompilacji tomu; leksykologię wykładowca zostawił przy teorii zasobu wyrazów.

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
Student zanotował: Arct (1921) wiąże Leksykografię z układaniem słowników; Webster 1913 drukuje LEXICOGRAPHY jako sztukę i zasady; Skeat 1910 wyprowadza lexico-graphy od γράφειν; Brückner (1927) lematu nie otwiera.

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
Komentarz prasowy ostrzegał, że debata o leksykografii bez lematyzacji i bez makrostruktury spływa do listy wyrazów bez metody.

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Użycie

W uzusie codziennym leksykografię myli się z leksykologią albo z każdą uwagą o haśle. Proza fachowa rozdziela warstwy: praktykę kompilacji (lematyzacja, mikrostruktura artykułu, makrostruktura tomu, kwalifikatory), świadectwa leksykalne (Arct o Leksykografii; Webster o LEXICOGRAPHY; Skeat o lexico-graphy przy LEXICON), historyczne nakładanie etykiet (Arct wiąże słownikarstwo z Leksykografią; Webster trzyma LEXICOLOGY osobno) oraz luźne skróty bez metody. Bez tej ramy hasło schodzi do teorii leksyki albo do gustu „ładnego hasła”.

źródło

Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Pod LEXICOGRAPHY Webster 1913 podaje sztukę, proces lub zajęcie tworzenia leksykonu albo słownika oraz zasady stosowane przy ich budowie; odsyła do fr. lexicographie. W sąsiedztwie stoją LEXICOGRAPHER, LEXICOGRAPHIC / LEXICOGRAPHICAL, LEXICON i LEXICOLOGY. Cytat należy do pola etymologii; tu zostaje wyłącznie świadectwo leksykalne, nie definicja serwisu.

źródło

Redakcja serwisu; fakty: Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913, otwórz źródło

Skeat (1910) pod LEXICON prowadzi tor od greckiego λέξις i λέγειν (por. LEGEND / legere). W derywatach wymienia lexico-graphy, lexico-graphical i lexicographer od γράφειν. Arct (1921) rejestruje Leksykografię (*o.) w znaczeniu kompilacji słowników oraz słownikarstwa; w sąsiedztwie stoją Leksykograf, Leksykologia i Leksykon. OCR bywa zniekształcony. Brückner (1927) nie otwiera osobnego lematu leksykografia.

źródło

Redakcja serwisu; fakty: W. W. Skeat 1910; M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921, otwórz źródło

SGJP / Morfeusz 2 potwierdza pełną fleksję żeńskiego rzeczownika leksykografia. W akademickiej prozie wracają zwroty: praca leksykograficzna, mikrostruktura hasła, makrostruktura słownika, lematyzacja, artykuł hasłowy. Przymiotnik leksykograficzny i sąsiad leksykologia należą do rejestru akademickiego; dydaktycznie obok stoją semantyka, morfologia, etymologia, fonologia, składnia i pragmatyka. Leksykografii nie wolno mylić z leksykologią: druga opisuje system leksyki, pierwsza kompiluje słownik.

źródło

Redakcja serwisu; fakty: SGJP / Morfeusz 2; A. Brückner 1927 (brak lematu leksykografia), otwórz źródło

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP.

liczba pojedyncza

przypadek	forma
mianownik	leksykografia
dopełniacz	leksykografii
celownik	leksykografii
biernik	leksykografię
narzędnik	leksykografią
miejscownik	leksykografii
wołacz	leksykografio

liczba mnoga

przypadek	forma
mianownik	leksykografie
dopełniacz	leksykografii / leksykografij
celownik	leksykografiom
biernik	leksykografie
narzędnik	leksykografiami
miejscownik	leksykografiach
wołacz	leksykografie

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

praca leksykograficzna

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
mikrostruktura hasła

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
makrostruktura słownika

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
lematyzacja

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
artykuł hasłowy

źródło
Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Synonimy · Antonimy

Synonimy słownikarstwo (przybliżenie historyczne przez Arcta; w wielu rejestrach bliskie synonimowi, zakres do potwierdzenia), kompilacja słownika (przybliżenie dydaktyczne; historycznie Webster mówi o sztuce i zasadach; zakres do potwierdzenia), metodyka budowy tomu hasłowego (przybliżenie redakcyjne; nie pełny synonim wszystkich rejestrów)

źródło

Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Leksykografia; słownikarstwo), otwórz źródło

Antonimy teoria leksyki bez kompilacji tomu (kontrast dydaktyczny wobec układania słownika; nie ścisły antonim), czysta fonologia bez lematyzacji (kontrast dydaktyczny: system dźwięków wobec budowy hasła; zakres do potwierdzenia), lekceważenie struktury słownika (sąsiad kontrastowy w dyskusji; do potwierdzenia przy recenzji)

źródło

Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Polskie leksykografia to międzynarodowa etykieta greckiego toru przez lexikon i γράφειν. Arct (wyd. 9, 1921) rejestruje Leksykografię (*o.) jako układanie słowników i słownikarstwo; obok stoją Leksykograf, Leksykologia i Leksykon. Webster 1913 drukuje LEXICOGRAPHY (cf. F. lexicographie) i wiąże lemat z pracą nad leksykonem oraz ze zbiorem reguł stosowanych przy budowie słowników. Skeat 1910 pod LEXICON wyprowadza λέξις i λέγειν; wśród form pochodnych zapisuje lexicographer oraz przymiotniki lexico-graphical i rzeczownikowe lexico-graphy od γράφειν. Brückner (1927) nie otwiera osobnego lematu leksykografia. Teksty serwisu powstają niezależnie od brzmienia tych świadectw.

źródło

M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Leksykografia; Leksykograf; Leksykon), otwórz źródło

także

Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913 (LEXICOGRAPHY; LEXICOGRAPHER; LEXICON), otwórz źródło

także

W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910 (LEXICON: Gk. λέξις; λέγειν; Der. lexico-graphy), otwórz źródło

także

A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927 (brak lematu leksykografia), otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

leksykograficzny , przymiotnik
leksykologia , sąsiad leksykalny (jęz. / gram.)
semantyka , sąsiad leksykalny (jęz. / filoz.)
morfologia , sąsiad leksykalny (jęz. / gram.)
fonologia , sąsiad leksykalny (jęz. / gram.)
składnia , sąsiad leksykalny (jęz. / gram.)
pragmatyka , sąsiad leksykalny (jęz. / filoz.)
lexicography , wyraz pokrewny etymologicznie (ang.)

Podobne hasła

To samo hasło po angielsku: lexicography

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza leksykografia?

Obejmuje praktykę i zasady kompilacji słownika: wybór lematów, lematyzację, mikrostrukturę artykułu i makrostrukturę tomu. Arct (1921) łączy to z układaniem słowników i ze słownikarstwem. Potocznie bywa skrótem na uwagi o słownikach.

źródło

Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo leksykografia?

Tor grecki: λέξις przez lexikon oraz γράφειν (pisać). Skeat (1910) notuje lexico-graphy tą drogą. Arct (1921) drukuje Leksykografię. Webster opisuje LEXICOGRAPHY. Brückner (1927) nie ma osobnego hasła.

źródło

Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913; W. W. Skeat 1910; M. Arct 1921; A. Brückner 1927 (brak lematu), otwórz źródło

Jak wygląda odmiana i wymowa rzeczownika leksykografia?

Lp: leksykografia, leksykografii, leksykografii, leksykografię, leksykografią, leksykografii, leksykografio. Lm: leksykografie, leksykografii / leksykografij, leksykografiom, leksykografie, leksykografiami, leksykografiach, leksykografie. Tabele z SGJP / Morfeusz 2. IPA redakcyjne: /lɛksɨkɔˈɡrafja/, do potwierdzenia przez fonetyka.

źródło

Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym leksykografia różni się od leksykologii i czy odpowiada angielskiemu lexicography?

Leksykografia kompiluje słownik: lematyzacja, mikrostruktura, makrostruktura. Leksykologia porządkuje teorię leksyki. Angielskie lexicography jest dydaktycznym odpowiednikiem polskiego lematu. Rozróżnienie jest redakcyjne. Potocznie obie nazwy bywają mylone.

źródło

Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)