Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

etnolingwistyka

rzeczownik, żeński [ɛtnɔliŋɡvʲiˈstɨka]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etnolingwistyka bada język w kulturze i w społeczności etnicznej: słownik świata, praktyki mówienia oraz dane z terenu na styku językoznawstwa z etnologią.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. jęz. / etn. Dziedzina o języku wewnątrz kultury i społeczności etnicznej: jak wspólnota nazywa świat, jakie rytuały mówienia utrzymuje i co ujawnia zapis terenowy. Socjolingwistyka śledzi warstwy społeczne; psycholingwistyka procesy umysłowe; etnologia sama opisuje ludy bez filtra językowego.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. hist. leks. Arct w wydaniu dziewiątym (1921) nie zna lematu etnolingwistyka. Obok stoją Lingwistyka i Lingwista, Etnologia (nauka o ludach i rasach), Etnografja (opisowa nauka o ludach) oraz Etnopsychologja. Sąsiedztwo leksykalne, nie glosa serwisu.
    źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Lingwistyka; Lingwista; Etnologia; Etnografja; Etnopsychologja), otwórz źródło
  3. hist. / ang. Webster z 1913 nie otwiera ethnolinguistics. Drukuje LINGUISTICS, ETHNOLOGY (podział ludzkości na rasy) i ETHNIC. Skeat notuje ETHNIC (gr. ethnos) oraz LANGUAGE, bez złożenia. Trop historyczny, nie szkolna glosa.
    źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (LINGUISTICS; ETHNOLOGY; ETHNIC); W. W. Skeat 1910 (ETHNIC; LANGUAGE), otwórz źródło
  4. pot. Potocznie etykieta bywa spłaszczana do etnologii, do wariantu społecznego albo do samej gramatyki. Granice wtedy pływają. Tu chodzi o język w kulturze, nie o sam model warstw.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

Mowa potoczna często spłaszcza etnolingwistykę do etnologii, do wariantu społecznego albo do samego systemu gramatycznego. Proza fachowa trzyma osobno: język osadzony w kulturze grupy etnicznej, świadectwa słownikowe (Arct: Lingwistyka, Etnologia; Webster: LINGUISTICS, ETHNOLOGY, ETHNIC) oraz skróty bez metody. Bez nazwania warstwy hasło wpada albo w ludoznawstwo bez języka, albo w językoznawstwo bez kultury.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Arct (1921) nie wydziela lematu etnolingwistyka. Lingwistyka to badanie języków; Lingwista to uczony badacz; Etnologia to nauka o ludach i rasach; Etnografja to opisowa nauka o ludach; Etnopsychologja to badanie różnic psychologicznych między ludami. Te artykuły dokumentują sąsiedztwo polskiego lematu i nie zastępują redakcyjnego opisu znaczenia.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Lingwistyka; Lingwista; Etnologia; Etnografja; Etnopsychologja), otwórz źródło

Webster (1913) ustawia LINGUISTICS jako naukę o językach, ETHNOLOGY jako naukę o rasach ludzkości i ETHNIC jako przymiotnik rasowy lub narodowy; złożenia ethnolinguistics nie ma. Skeat (1910) prowadzi ETHNIC od greckiego ethnos (z późniejszymi ethnology i ethnography) oraz LANGUAGE (F. langage, L. lingua). Brückner (1927) nie otwiera osobnego artykułu. Etymologia stoi niżej; tu liczy się rozróżnienie rejestrów.

źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (LINGUISTICS; ETHNOLOGY; ETHNIC); W. W. Skeat 1910 (ETHNIC; LANGUAGE); A. Brückner 1927 (brak lematu etnolingwistyka), otwórz źródło

SGJP / Morfeusz 2 potwierdza pełną fleksję żeńskiego rzeczownika etnolingwistyka. Na seminariach wracają frazy: słownik kulturowy, praktyki mówienia, materiał terenowy, społeczność etniczna, językowy obraz świata. Przymiotnik etnolingwistyczny należy do rejestru dydaktycznego. Obok krążą lingwistyka, etnologia, socjolingwistyka i psycholingwistyka. Nie mylić hasła z etnologią bez materiału językowego ani z socjolingwistyką ograniczoną do warstw bez kultury.

źródło Redakcja serwisu; fakty: SGJP / Morfeusz 2, otwórz źródło

Odmiana

Pełna odmiana według wzorca żeńskiego rzeczownika typu etnolingwistyka (SGJP / Morfeusz 2).

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik etnolingwistyka
dopełniacz etnolingwistyki
celownik etnolingwistyce
biernik etnolingwistykę
narzędnik etnolingwistyką
miejscownik etnolingwistyce
wołacz etnolingwistyko

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik etnolingwistyki
dopełniacz etnolingwistyk
celownik etnolingwistykom
biernik etnolingwistyki
narzędnik etnolingwistykami
miejscownik etnolingwistykach
wołacz etnolingwistyki

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy językoznawstwo etnologiczne / badanie języka w kulturze (przybliżenie dydaktyczne; Arct ma Lingwistykę i Etnologię osobno; zakres do potwierdzenia), anthropological linguistics (przybliżenie dydaktyczne; Webster ma LINGUISTICS i ETHNOLOGY osobno; zakres do potwierdzenia), opis języka, kultury i materiału terenowego (przybliżenie redakcyjne; nie pełny synonim wszystkich rejestrów)
źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Lingwistyka; Etnologia), otwórz źródło
Antonimy opis systemu językowego bez odniesienia do kultury (kontrast dydaktyczny; nie ścisły antonim), etnologia bez materiału językowego (kontrast leksykalny; zakres do potwierdzenia), socjolingwistyka bez warstwy kulturowej (sąsiad kontrastowy; do potwierdzenia przy recenzji)
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Polskie etnolingwistyka łączy człon etno- (gr. ethnos, lud lub naród; por. Etnologia u Arcta, ETHNIC i ETHNOLOGY u Webstera, ETHNIC u Skeata) z członem lingwistyka. Arct (wyd. 9, 1921) lematu nie zna; drukuje Lingwistykę, Lingwistę, Etnologię, Etnografję i Etnopsychologję. Webster 1913 nie otwiera ethnolinguistics; ma LINGUISTICS, ETHNOLOGY i ETHNIC. Skeat (1910) pod ETHNIC (gr. ethnos; później ethnology i ethnography) oraz LANGUAGE daje tropy sąsiednie. Brückner (1927) osobnego artykułu nie prowadzi. Proza serwisu powstaje niezależnie od brzmienia tych świadectw.
źródło M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Lingwistyka; Lingwista; Etnologia; Etnografja; Etnopsychologja; brak lematu etnolingwistyka), otwórz źródło
także Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913 (LINGUISTICS; ETHNOLOGY; ETHNIC; brak lematu ethnolinguistics), otwórz źródło
także W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910 (ETHNIC: Gk. ethnos; Der. ethnology, ethnography; LANGUAGE: F. langage, L. lingua; brak lematu ethnolinguistics), otwórz źródło
także A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927 (brak osobnego lematu etnolingwistyka), otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

To samo hasło po angielsku: ethnolinguistics

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza etnolingwistyka?

Chodzi o związek mowy z kulturą i ze społecznością etniczną: leksykon świata, rytuały mówienia i zapis terenowy. Arct (1921) lematu nie zna; obok stoją Lingwistyka i Etnologia. Potocznie nazwę myli się z etnologią, z socjolingwistyką albo z samym językoznawstwem.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo etnolingwistyka?

Z członu etno- (gr. ethnos; por. Etnologia / ETHNOLOGY) i z członu lingwistyka. Webster 1913 ma LINGUISTICS, ETHNOLOGY i ETHNIC, lecz bez ethnolinguistics. Skeat (1910) notuje ETHNIC i LANGUAGE bez złożenia. Arct (1921) drukuje Lingwistykę i Etnologię osobno. Brückner (1927) osobnego lematu nie otwiera.

źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913; W. W. Skeat 1910; M. Arct 1921; A. Brückner 1927, otwórz źródło

Jak wygląda odmiana i wymowa rzeczownika etnolingwistyka?

Lp: etnolingwistyka, etnolingwistyki, etnolingwistyce, etnolingwistykę, etnolingwistyką, etnolingwistyce, etnolingwistyko. Lm: etnolingwistyki, etnolingwistyk, etnolingwistykom, etnolingwistyki, etnolingwistykami, etnolingwistykach, etnolingwistyki. Tabele według SGJP / Morfeusz 2. IPA redakcyjne: /ɛtnɔliŋɡvʲiˈstɨka/, do potwierdzenia przez fonetyka.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym etnolingwistyka różni się od socjolingwistyki i etnologii oraz czy odpowiada angielskiemu ethnolinguistics?

Etnolingwistyka porządkuje język w kulturze i w społeczności etnicznej. Socjolingwistyka opisuje warianty społeczne; etnologia ludy i rasy. Angielskie ethnolinguistics jest dydaktycznym odpowiednikiem. Rozróżnienie jest redakcyjne; potocznie nazwy bywają mylone.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)