Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

neurolingwistyka

rzeczownik, żeński [nɛvrɔliŋɡvʲiˈstɨka]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Neurolingwistyka to dział badań nad językiem w mózgu: afazje, lokalizacja funkcji mowy i dane z obrazowania łączą językoznawstwo z neurologią.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. jęz. / med. Badania nad biologicznym podłożem mowy i pisma: gdzie w korze siedzą funkcje językowe, jak wyglądają afazje i co pokazują skany. Psycholingwistyka pyta o procesy poznawcze; socjolingwistyka o grupy; sama neurologia opisuje układ nerwowy bez osobnego filtra językowego.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. hist. leks. W dziewiątym wydaniu Arcta (1921) lematu neurolingwistyka nie ma. Obok stoją Lingwistyka (językoznawstwo), Lingwista (badacz języków), Neurologia (nauka o nerwach), Neuron (komórka nerwowa) i Neurografja (opisanie nerwów). To sąsiedztwo leksykalne, nie gotowa glosa serwisu.
    źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Lingwistyka; Lingwista; Neurologia; Neuron; Neurografja), otwórz źródło
  3. hist. / ang. Webster z 1913 nie otwiera neurolinguistics. Drukuje LINGUISTICS (science of languages; glossology), NEURO- (łącznik grecki: nerw / układ nerwowy) oraz NEUROLOGY (nauka o układzie nerwowym). Skeat rejestruje NERVE i LANGUAGE, lecz bez tego złożenia. Trop historyczny, nie szkolna glosa.
    źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (LINGUISTICS; NEURO-; NEUROLOGY); W. W. Skeat 1910 (NERVE; LANGUAGE), otwórz źródło
  4. pot. W potocznej rozmowie etykieta bywa skracana do neurologii klinicznej, do psycholingwistyki albo do czystego opisu gramatyki. Granice wtedy pływają. Tu chodzi o mapę mózgową języka, nie o sam model procesów umysłowych.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

W codziennej rozmowie neurolingwistyka bywa utożsamiana z neurologią, z psycholingwistyką albo z samym opisem systemu. Tekst akademicki rozdziela warstwy: mózgowe podłoże mowy, świadectwa słownikowe (Arct: Lingwistyka, Neurologia; Webster: LINGUISTICS, NEURO-, NEUROLOGY) oraz luźne skróty bez metody. Bez nazwania warstwy hasło ześlizguje się albo w medycynę bez języka, albo w językoznawstwo bez mózgu.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Arct (1921) nie wydziela lematu neurolingwistyka. Lingwistyka to badanie języków; Lingwista to uczony badacz; Neurologia to nauka o nerwach; Neuron to komórka nerwowa z wyrostkami; Neurografja to opisanie nerwów. Te artykuły dokumentują sąsiedztwo leksykalne polskiego lematu i nie zastępują redakcyjnego opisu znaczenia.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Lingwistyka; Lingwista; Neurologia; Neuron; Neurografja), otwórz źródło

Webster (1913) ustawia LINGUISTICS jako naukę o językach, NEURO- jako grecki łącznik i NEUROLOGY jako naukę o układzie nerwowym; złożenia neurolinguistics nie ma. Skeat (1910) prowadzi NERVE oraz LANGUAGE (F. langage, L. lingua). Brückner (1927) nie otwiera osobnego artykułu neurolingwistyka. Etymologia stoi niżej; tu liczy się rozróżnienie rejestrów.

źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913 (LINGUISTICS; NEURO-; NEUROLOGY); W. W. Skeat 1910 (NERVE; LANGUAGE); A. Brückner 1927 (brak lematu neurolingwistyka), otwórz źródło

SGJP / Morfeusz 2 potwierdza pełną fleksję żeńskiego rzeczownika neurolingwistyka. W seminariach wracają frazy: afazja, lokalizacja językowa, obrazowanie mózgu, uszkodzenie ośrodków mowy, korelaty mózgowe. Przymiotnik neurolingwistyczny należy do rejestru dydaktycznego. Obok krążą lingwistyka, neurologia, psycholingwistyka i socjolingwistyka. Nie mylić hasła z neurologią bez materiału językowego ani z psycholingwistyką ograniczoną do procesów bez mapy mózgowej.

źródło Redakcja serwisu; fakty: SGJP / Morfeusz 2, otwórz źródło

Odmiana

Pełna odmiana według wzorca żeńskiego rzeczownika typu neurolingwistyka (SGJP / Morfeusz 2).

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik neurolingwistyka
dopełniacz neurolingwistyki
celownik neurolingwistyce
biernik neurolingwistykę
narzędnik neurolingwistyką
miejscownik neurolingwistyce
wołacz neurolingwistyko

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik neurolingwistyki
dopełniacz neurolingwistyk
celownik neurolingwistykom
biernik neurolingwistyki
narzędnik neurolingwistykami
miejscownik neurolingwistykach
wołacz neurolingwistyki

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy językoznawstwo neurologiczne / badanie mózgowych korelatów języka (przybliżenie dydaktyczne; Arct ma Lingwistykę i Neurologię osobno; zakres do potwierdzenia), neurology of language (przybliżenie dydaktyczne; Webster ma LINGUISTICS i NEUROLOGY osobno; zakres do potwierdzenia), opis afazji, lokalizacji i obrazowania przy języku (przybliżenie redakcyjne; nie pełny synonim wszystkich rejestrów)
źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct 1921 (Lingwistyka; Neurologia), otwórz źródło
Antonimy opis systemu językowego bez korelatów mózgowych (kontrast dydaktyczny; nie ścisły antonim), neurologia bez materiału językowego (kontrast leksykalny; zakres do potwierdzenia), psycholingwistyka bez mapy mózgowej (sąsiad kontrastowy; do potwierdzenia przy recenzji)
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Polskie neurolingwistyka składa się z członu neuro- (gr. neuron, nerw; por. Neurologia u Arcta, NEURO- i NEUROLOGY u Webstera, NERVE u Skeata) oraz z członu lingwistyka (nauka o językach). W Arctcie (wyd. 9, 1921) lematu brak; są Lingwistyka, Lingwista, Neurologia, Neuron i Neurografja. Webster 1913 nie otwiera neurolinguistics; drukuje LINGUISTICS, NEURO- i NEUROLOGY. Skeat (1910) pod NERVE i LANGUAGE daje tropy sąsiednie bez złożenia. Brückner (1927) osobnego artykułu nie prowadzi. Proza serwisu powstaje niezależnie od brzmienia tych świadectw.
źródło M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921 (Lingwistyka; Lingwista; Neurologia; Neuron; Neurografja; brak lematu neurolingwistyka), otwórz źródło
także Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913 (LINGUISTICS; NEURO-; NEUROLOGY; brak lematu neurolinguistics), otwórz źródło
także W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910 (NERVE; LANGUAGE: F. langage, L. lingua; brak lematu neurolinguistics), otwórz źródło
także A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927 (brak osobnego lematu neurolingwistyka), otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

To samo hasło po angielsku: neurolinguistics

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza neurolingwistyka?

Chodzi o mózgowe podłoże języka: lokalizację, afazje i obrazowanie. Arct (1921) lematu nie zna; obok stoją Lingwistyka i Neurologia. Potocznie nazwa bywa mylona z neurologią kliniczną, z psycholingwistyką albo z samym językoznawstwem.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo neurolingwistyka?

Z członu neuro- (gr. neuron; por. Neurologia / NEUROLOGY) i z członu lingwistyka. Webster 1913 ma LINGUISTICS, NEURO- i NEUROLOGY, lecz bez neurolinguistics. Skeat (1910) notuje NERVE i LANGUAGE bez złożenia. Arct (1921) drukuje Lingwistykę i Neurologię osobno. Brückner (1927) osobnego lematu nie otwiera.

źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster 1913; W. W. Skeat 1910; M. Arct 1921; A. Brückner 1927, otwórz źródło

Jak wygląda odmiana i wymowa rzeczownika neurolingwistyka?

Lp: neurolingwistyka, neurolingwistyki, neurolingwistyce, neurolingwistykę, neurolingwistyką, neurolingwistyce, neurolingwistyko. Lm: neurolingwistyki, neurolingwistyk, neurolingwistykom, neurolingwistyki, neurolingwistykami, neurolingwistykach, neurolingwistyki. Tabele według SGJP / Morfeusz 2. IPA redakcyjne: /nɛvrɔliŋɡvʲiˈstɨka/, do potwierdzenia przez fonetyka.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym neurolingwistyka różni się od psycholingwistyki i neurologii oraz czy odpowiada angielskiemu neurolinguistics?

Neurolingwistyka porządkuje mózgowe korelaty języka. Psycholingwistyka opisuje procesy umysłowe; neurologia układ nerwowy. Angielskie neurolinguistics jest dydaktycznym odpowiednikiem polskiego lematu. Rozróżnienie jest redakcyjne. Potocznie nazwy bywają mylone.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)