Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

rezyliencja

rzeczownik, żeński [ˌrɛzɨˈljɛnt͡sja]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Rezyliencja to zdolność sprawnego powrotu do równowagi po stresie, porażce albo kryzysie, połączona z elastycznym działaniem w niesprzyjających warunkach.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. psych. W psychologii: zdolność człowieka do sprawnego powrotu do równowagi po stresie, porażce lub kryzysie.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. Odporność połączona z elastycznością: umiejętność działania mimo niesprzyjających warunków i odbudowy po nich.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

Rezyliencja należy do słownictwa psychologii, biznesu i polityki społecznej, a w mowie potocznej jest rzadka. W tekstach o zarządzaniu bywa używana na określenie odporności zespołu na kryzys, w tekstach o wychowaniu na odporność dziecka. Wyraz brzmi specjalistycznie i często idzie w parze z tłumaczeniem, czym różni się od zwykłej wytrzymałości, bo bez tego bywa niezrozumiały.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Rzeczownik łączy się z dopełniaczem osoby albo grupy: rezyliencja dziecka, rezyliencja zespołu, oraz z przymiotnikami psychiczną i emocjonalną. Utarte zwroty to budować rezyliencję, wzmacniać rezyliencję i poziom rezyliencji. Końcówka -cja narzuca biernik rezyliencję, a w dopełniaczu mnogim trzeba użyć formy rezyliencyj.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Rezyliencja nie znaczy brak trudnych emocji ani twardość. Oznacza powrót do równowagi, więc zakłada, że ktoś z niej wypadł, a twardość sugeruje raczej niepodatność na ciosy. Najbliższe polskie słowo to prężność, ale samo ma znaczenie fizyczne i w tekstach o ludziach brzmi technicznie, dlatego rezyliencja bywa wybierana właśnie po to, żeby uniknąć tego skojarzenia.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Odmiana

Odmiana według sjp.pl, lemat nie jest jeszcze notowany w SGJP, więc tabela pochodzi z drugiego źródła.

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik rezyliencja
dopełniacz rezyliencji
celownik rezyliencji
biernik rezyliencję
narzędnik rezyliencją
miejscownik rezyliencji
wołacz rezyliencjo

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik rezyliencje
dopełniacz rezyliencyj
celownik rezyliencjom
biernik rezyliencje
narzędnik rezyliencjami
miejscownik rezyliencjach
wołacz rezyliencje

Odmiana: sjp.pl, Słownik języka polskiego · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy prężność, odporność, elastyczność
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
Antonimy kruchość
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Łacińskie resilire „odskoczyć, odbić się” łączy re- „wstecz” z salire „skakać”. Angielskie resilience w sensie fizycznym zna już Skeat przy haśle resilient (Bacon, „resilience in Eccho’s”); znaczenie psychologiczne jest XX-wieczne, a polski wyraz jest pożyczką z angielskiego.
źródło W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910, otwórz źródło
także sjp.pl, Słownik języka polskiego, otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

Pytania i odpowiedzi

Co znaczy słowo rezyliencja?

Rezyliencja oznacza umiejętność odzyskania równowagi po obciążeniu, na przykład po porażce albo długotrwałym stresie. W psychologii nazywa zdolność do szybkiej odbudowy po kryzysie, a w szerszym użyciu także odporność połączoną z elastycznością, czyli działanie mimo złych warunków i wychodzenie z nich.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Jak odmienia się rezyliencja?

Dopełniacz i celownik brzmią rezyliencji, biernik rezyliencję, a narzędnik rezyliencją. Miejscownik to rezyliencji, wołacz rezyliencjo. Liczba mnoga ma mianownik rezyliencje, celownik rezyliencjom i dopełniacz rezyliencyj.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym różni się rezyliencja od odporności?

Odporność sugeruje, że coś nie ulega działaniu, a rezyliencja zakłada, że trudność jednak zachwiała równowagę i trzeba ją odzyskać. W psychologii mówi się więc o powrocie do stanu wyjściowego, a nie o niewrażliwości. Odporność bywa też cechą stałą, podczas gdy rezyliencję można wzmacniać.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo rezyliencja?

Podstawą jest łaciński czasownik resilire, odskoczyć i odbić się, złożony z re, wstecz, oraz salire, skakać. Angielskie resilience w znaczeniu fizycznym notuje już Skeat, a znaczenie psychologiczne jest XX-wieczne. Polski wyraz jest pożyczką z angielskiego.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)