Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

prokrastynacja

rzeczownik, żeński [ˌprɔkrastɨˈnat͡sja]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Prokrastynacja to nawykowe odsuwanie w czasie zadań, które ktoś sam uznaje za potrzebne, mimo że wie, iż zwłoka przyniesie mu kłopot.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. Odkładanie na później czynności, które ktoś zamierzał wykonać, zwłaszcza takich, które sam uważa za ważne.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. psych. W psychologii: utrwalony wzorzec unikania rozpoczęcia lub dokończenia zadania mimo świadomości kosztów zwłoki.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

Prokrastynacja jest słowem świeżym i wciąż raczej książkowym. Pojawia się głównie w tekstach poradnikowych, psychologicznych i edukacyjnych, a w zwykłej rozmowie jej miejsce zajmuje zwlekanie albo odkładanie na później. Typowe połączenia to prokrastynacja akademicka, skłonność do prokrastynacji i walka z prokrastynacją. Słowo nazywa zjawisko jako całość, dlatego rzadko stoi w liczbie mnogiej, choć forma prokrastynacje jest poprawna.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Częsty błąd to utożsamianie prokrastynacji z lenistwem. Osoba leniwa nie ma ochoty działać, a osoba, która prokrastynuje, zwykle chce zadanie wykonać i stale o nim myśli, tylko odsuwa jego rozpoczęcie i zajmuje się czymś łatwiejszym. Prokrastynacją nie jest też świadome przełożenie pracy z rozsądnego powodu, na przykład wtedy, gdy brakuje jeszcze potrzebnych danych albo decyzji innej osoby.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Prokrastynacja różni się od zwlekania tym, że zwlekanie bywa neutralne i nie zakłada, że osoba zdaje sobie sprawę ze strat. Odkładanie na później opisuje samą czynność, a prokrastynacja nazywa stan, w którym zwłoka koliduje z własnymi zamiarami. Czasownik prokrastynować jest rzadki i brzmi żartobliwie, w mowie potocznej mówi się raczej odkładać coś na później albo zwlekać z czymś.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP.

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik prokrastynacja
dopełniacz prokrastynacji
celownik prokrastynacji
biernik prokrastynację
narzędnik prokrastynacją
miejscownik prokrastynacji
wołacz prokrastynacjo

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik prokrastynacje
dopełniacz prokrastynacji / prokrastynacyj
celownik prokrastynacjom
biernik prokrastynacje
narzędnik prokrastynacjami
miejscownik prokrastynacjach
wołacz prokrastynacje

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy zwlekanie, odwlekanie, odkładanie
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Łacińskie procrastinatio pochodzi od procrastinare „odkładać do jutra”, utworzonego z pro- „naprzód” i crastinus „jutrzejszy” (od cras „jutro”). Do polszczyzny dotarło jako zapożyczenie z angielskiego dopiero w XXI wieku, sjp.pl notuje je od grudnia 2016 r.
źródło W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910, otwórz źródło
także sjp.pl, Słownik języka polskiego, otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

Pytania i odpowiedzi

Co znaczy prokrastynacja?

Prokrastynacja oznacza zwlekanie z czymś, co ktoś planował zrobić, często właśnie z tym, co uważa za najważniejsze. W języku psychologii słowo nazywa też trwały nawyk unikania zadań, choć osoba zwlekająca zdaje sobie sprawę, ile ją ta zwłoka kosztuje.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Jak odmienia się prokrastynacja?

Prokrastynacja odmienia się jak inne rzeczowniki żeńskie zakończone na cja. W liczbie pojedynczej ma formy prokrastynacji, prokrastynację, prokrastynacją i wołacz prokrastynacjo. W liczbie mnogiej mianownik brzmi prokrastynacje, a dopełniacz prokrastynacji, obok formy prokrastynacyj.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo prokrastynacja?

Słowo prokrastynacja wywodzi się z łacińskiego procrastinatio, od czasownika procrastinare, czyli odkładać do jutra, złożonego z pro i crastinus, jutrzejszy. Do polszczyzny trafiło za pośrednictwem angielskiego, a sjp.pl notuje je od grudnia 2016 roku.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czy można powiedzieć, że ktoś prokrastynuje?

Można, ale czasownik prokrastynować jest rzadki i w codziennej rozmowie brzmi żartobliwie albo książkowo. Znacznie częściej mówi się, że ktoś odkłada coś na później albo że ma skłonność do prokrastynacji, czyli używa rzeczownika zamiast czasownika.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)