Przejdź do treści
Słownik.

obiektywny

przymiotnik [ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Obiektywny znaczy oparty na sprawdzalnych faktach i niezależny od osobistego nastawienia osoby, która wydaje ocenę albo podejmuje decyzję w sprawie.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. książk. Taki, który opiera się na tym, co można sprawdzić, a nie na czyimś osobistym nastawieniu, upodobaniu czy emocjach.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. filoz. W filozofii: mający własne istnienie, niezależne od tego, czy ktokolwiek go postrzega i jak go ocenia.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

Kwalifikator książkowy przy pierwszym znaczeniu nie jest przypadkowy. W swobodnej rozmowie częściej mówi się, że ktoś jest bezstronny albo że ocena była sprawiedliwa, a obiektywny pojawia się tam, gdzie chodzi o metodę albo o regułę: w recenzjach, opiniach eksperckich, sporach o dane, w tekstach o nauce i dziennikarstwie. W takich zdaniach przymiotnik zwykle stoi przy rzeczownikach ocena, kryteria, sąd i obserwator.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Najczęstsza pomyłka polega na traktowaniu obiektywny jako synonimu słuszny albo prawdziwy. Ocena obiektywna może być nietrafna, jeśli dane były złe, bo obiektywność dotyczy sposobu dochodzenia do wniosku, a nie gwarancji, że wniosek jest jedyny możliwy. Druga pomyłka to opisywanie tym słowem człowieka, który nie ma żadnych poglądów. Bliższy temu, co się wtedy ma na myśli, jest bezstronny: ktoś, kto nie faworyzuje jednej strony sporu.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

W znaczeniu filozoficznym, o istnieniu niezależnym od tego, czy ktokolwiek je postrzega, wyraz niemal zawsze stoi w tekstach specjalistycznych i rzadko bywa stopniowany. Poza nimi stopień wyższy jest naturalny: jedna ocena bywa bardziej obiektywna od drugiej. Przysłówek obiektywnie odnosi się do sposobu mówienia i oceniania, a rzeczownik obiektywizm nazywa postawę albo stanowisko, nie pojedynczą ocenę.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP.

liczba pojedyncza

przypadek męskiżeńskinijaki
mianownik obiektywnyobiektywnaobiektywne
dopełniacz obiektywnegoobiektywnejobiektywnego
celownik obiektywnemuobiektywnejobiektywnemu
biernik obiektywnego / obiektywnyobiektywnąobiektywne
narzędnik obiektywnymobiektywnąobiektywnym
miejscownik obiektywnymobiektywnejobiektywnym
wołacz obiektywnyobiektywnaobiektywne

liczba mnoga

przypadek męskoosobowyniemęskoosobowy
mianownik obiektywniobiektywne
dopełniacz obiektywnychobiektywnych
celownik obiektywnymobiektywnym
biernik obiektywnychobiektywne
narzędnik obiektywnymiobiektywnymi
miejscownik obiektywnychobiektywnych
wołacz obiektywniobiektywne

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy bezstronny, rzeczowy, nieuprzedzony
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
Antonimy subiektywny, stronniczy, tendencyjny
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Podstawą jest łac. obiectum „to, co rzucone przed” (od obicere „rzucać przed, przedstawiać”), od której powstało późnołacińskie obiectivus. W polszczyźnie wyraz notowany co najmniej od początku XX wieku: słownik wyrazów obcych M. Arcta z 1921 r. podaje go w znaczeniu „przedmiotowy, rzeczowy; nie podlegający wpływom uczuć podmiotowych”.
źródło M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921, otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

Pytania i odpowiedzi

Co znaczy słowo obiektywny?

Obiektywny znaczy niezależny od czyjegoś upodobania i podparty przesłankami, które da się sprawdzić. Drugie znaczenie, filozoficzne, mówi o bycie, który trwa niezależnie od tego, czy ktokolwiek go postrzega. Formy żeńska i nijaka brzmią obiektywna i obiektywne.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Jak odmienia się obiektywny?

Przymiotnik odmienia się przez przypadki, liczby i rodzaje. W liczbie pojedynczej: obiektywny, obiektywnego, obiektywnemu, obiektywnym, obiektywna, obiektywnej, obiektywną, obiektywne. W liczbie mnogiej męskoosobowa forma mianownika to obiektywni, a pozostałe przypadki dają obiektywnych, obiektywnym i obiektywnymi.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czy obiektywny i bezstronny znaczą to samo?

Nie do końca. Bezstronny opisuje przede wszystkim osobę, która nie opowiada się po żadnej stronie sporu, a obiektywny dotyczy także ocen, kryteriów i danych, które dają się sprawdzić niezależnie od tego, kto je przedstawia. W wielu zdaniach wyrazy są wymienne, ale bezstronność jest cechą postawy, a obiektywność cechą metody albo wyniku.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo obiektywny?

Od łacińskiego obiectum, czyli tego, co rzucone przed siebie, przez późnołacińskie obiectivus. W polszczyźnie wyraz jest poświadczony od początku XX wieku, a słownik Arcta z 1921 roku notuje go w znaczeniu przedmiotowy i rzeczowy.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)