Przejdź do treści
Słownik.

feminizm

rzeczownik, męski [fɛˈmi.ɲizm]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Feminizm to ruch społeczny i zespół idei dążących do równouprawnienia kobiet w życiu prawnym, politycznym, gospodarczym i kulturowym.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. społ. Ruch społeczny i polityczny, którego celem jest zrównanie praw kobiet z prawami mężczyzn oraz usuwanie barier prawnych, ekonomicznych i obyczajowych ograniczających udział kobiet w życiu publicznym.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. nauk. Perspektywa badawcza i zespół teorii opisujących społeczeństwo, kulturę oraz język przez pryzmat płci, władzy i nierówności między kobietami a mężczyznami.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  3. pot. W potocznym użyciu: postawa lub pogląd uznający równouprawnienie kobiet za wartość nadrzędną, czasem też etykieta przypisywana osobom angażującym się w sprawy kobiet poza ścisłym programem ruchu.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

W codziennej polszczyźnie feminizm bywa zarówno nazwą konkretnego nurtu politycznego, jak i szeroką etykietą światopoglądową. W opracowaniu naukowym i historycznym warto zaznaczyć, czy mowa o walce o prawa wyborcze, o nurcie liberalnym albo radykalnym, o teorii akademickiej, czy o potocznej postawie równościowej. Takie doprecyzowanie chroni przed mieszaniem opisu idei z oceną moralną albo z pejoratywnym skrótem myślowym.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Słownik wyrazów obcych Michała Arcta z 1921 roku otwiera hasło Feminizm (rodzaj męski) oraz pozycję Feministka. Obie pozycje potwierdzają, że wyraz był już w obiegu w polszczyźnie międzywojennej i dotyczył kwestii równych praw kobiet. Glosa Arcta nie jest jednak definicją redakcyjną tego serwisu: zapisujemy fakt istnienia hasła i ogólny sens źródła własnymi słowami, bez kopiowania brzmienia słownika.

źródło Redakcja serwisu; fakty: M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921, otwórz źródło

Amerykański Webster z roku 1913 zbiera feminine, femininity oraz feminize, natomiast nie wydziela osobnej pozycji feminism w znaczeniu ruchu politycznego. Słownik etymologiczny Skeata (1910) przy haśle FEMININE prowadzi czytelnika od starofrancuskiej formy do łaciny i wskazuje pokrewne female oraz effeminate. Angielska nazwa feminism jako etykieta ruchu pojawiła się już po tych wydaniach, w obrębie tej samej grupy leksykalnej.

źródło Redakcja serwisu; fakty: Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913; W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, 1910, otwórz źródło

W połączeniach wyrazowych pojawiają się fala feminizmu, feminizm liberalny, feminizm radykalny, teoria feministyczna oraz ruch feministyczny. Osobę związaną z tymi ideami nazywamy feministką lub feministą, a przymiotnik ma formę feministyczny. Publicystyka często zestawia feminizm z ruchem kobiecym: ten drugi bywa szerszy i obejmuje także organizacje nieutożsamiające się z etykietą feministyczną.

źródło Redakcja serwisu; fakty: SGJP / Morfeusz 2, otwórz źródło

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP.

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik feminizm
dopełniacz feminizmu
celownik feminizmowi
biernik feminizm
narzędnik feminizmem
miejscownik feminizmie / feminiźmie
wołacz feminizmie / feminiźmie

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik feminizmy
dopełniacz feminizmów
celownik feminizmom
biernik feminizmy
narzędnik feminizmami
miejscownik feminizmach
wołacz feminizmy

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy ruch kobiecy
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
Antonimy seksizm, mizoginia
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Polski feminizm pochodzi z francuskiego féminisme, utworzonego od łacińskiego femina, kobieta, z sufiksem -izm. Skeat wywodzi angielskie feminine z OF. feminin i L. femininus od L. femina; wśród derywatów wymienia female i ef-femin-ate. Webster (1913) ma feminine, femininity i feminize, lecz nie otwiera osobnego hasła feminism jako nazwy ruchu. Arct w 1921 roku rejestruje już polskie Feminizm (rodzaj męski) oraz Feministkę w kontekście równouprawnienia.
źródło W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, wyd. 4, Oxford 1910, otwórz źródło
także Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913, otwórz źródło
także M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921, otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

Pytania i odpowiedzi

Co znaczy feminizm?

Słowem tym określamy program i praktykę równych praw kobiet oraz usuwania barier prawnych, ekonomicznych i obyczajowych. W nauce bywa też nazwą perspektywy badawczej skupionej na płci i władzy, a w mowie potocznej szeroką etykietą postawy równościowej.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo feminizm?

Rdzeń sięga łacińskiej nazwy kobiety (femina) przez francuskie féminisme. Skeat opisuje rodzinę feminine; Webster 1913 ma feminine, femininity i feminize, ale bez osobnego hasła feminism jako ruchu. Arct w 1921 notuje już polskie Feminizm i Feministka.

źródło Redakcja serwisu; fakty: W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, 1910; Webster 1913; M. Arct, Słownik wyrazów obcych, 1921, otwórz źródło

Czym różni się feminizm od ruchu kobiecego?

Ruch kobiecy bywa pojęciem szerszym: obejmuje organizacje i działania na rzecz kobiet, także te, które nie przyjmują etykiety feministycznej. Feminizm zwykle oznacza ideologię lub nurt z jasnym programem równouprawnienia oraz często z teorią społeczną. W praktyce zakresy tych nazw częściowo się pokrywają.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)